Menisküs Yırtığı: Nedir? Belirtileri? Tanı ve Tedavisi

Menisküs yırtığı; dizde ağrı, şişlik, kilitlenme ve hareket kısıtlılığına yol açabilen en yaygın ortopedik hastalıklardan biridir. Menisküs yırtığının belirtileri, tanısı, MR bulguları, ameliyatsız tedavi seçenekleri, artroskopik menisküs ameliyatı ve iyileşme süreci hakkında güncel ve bilimsel bilgileri inceleyin.

Menisküs Nedir?

Menisküs, diz ekleminde yer alan sert ancak kemiksi olmayan bir kıkırdak dokusudur. Femur denilen uyluk kemiği ile tibia denilen kaval kemiği arasında yer alır. Her dizde medial (iç) ve lateral (dış) olmak üzere iki adet menisküs bulunur. Her ikisi de hilal şeklinde eğimli yapıdadır. Kısmen serbest ve hareketlidir.

Menisküs Ne İşe Yarar, Görevi Nedir?

Menisküs, diz ekleminde şok emici görev görmektedir. Adeta bir amortisör gibi çalışarak vücut yükünün bacaklara daha dengeli aktarılmasını sağlar. Eklem kıkırdaklarının aşınmasını önler ve eklem kayganlığını artırarak dizin sağlıklı hareket etmesine katkıda bulunur. Menisküsün yokluğunda diz eklemindeki kıkırdaklar hızla aşınır ve ciddi kireçlenmeler gelişebilir.

Menisküs Tipleri Nelerdir?

Her dizde iki adet menisküs bulunur.

• İç Menisküs: Medial menisküs olarak isimlendirilir.
• Dış Menisküs: Lateral menisküs olarak isimlendirilir ve iç menisküse göre daha hareketlidir.

Menisküs Yırtığı Nasıl Olur?

Menisküs yırtıkları akut veya kronik olabilir. Travma, düşme veya ani diz dönmelerinde akut yırtıklar görülürken; dejenerasyon, yıpranma ve kireçlenme sürecinde kronik yırtıklar gelişebilir.

Menisküs Yırtığı Sık Görülür Mü?

Gençlerde travmaya bağlı akut yırtıklar daha sık görülürken, ileri yaşlarda yıpranma ve kireçlenmeye bağlı dejeneratif yırtıklar daha yaygındır. Sporcularda da sık rastlanır. Dizin en sık görülen hastalıklarından biridir. Yaklaşık her yıl bin kişiden birinde görülmektedir.

Menisküs Yırtığının Derecesi

Menisküs yırtıkları genel olarak üç evrede değerlendirilir. Üçüncü evre yırtıklar genellikle saçaklı ve parçalı olup dizde kilitlenme ve şişliğe neden olur. Birinci ve ikinci evre yırtıklarda ise doku bütünlüğü korunmuştur ve bunlar çoğunlukla ameliyat gerektirmez.

Menisküs Yırtığının Tanısı

Menisküs yırtığında hastanın öyküsü oldukça önemlidir. Klinik muayenede McMurray testi, eklem çizgisi hassasiyeti ve diğer özel testler uygulanır. Röntgen ayırıcı tanıda kullanılır ancak menisküsü göstermez. Kesin tanıda MR en önemli görüntüleme yöntemidir.

Bazı hastalarda tanı yalnızca artroskopi ile konulabilir. Tanısal (diagnostik) artroskopi sırasında genel veya spinal anestezi altında kamera yardımıyla diz eklemi ayrıntılı olarak incelenir. Aynı seansta tedavi de uygulanabilir.

Menisküs Yırtığının Tedavisi

Birçok menisküs yırtığı ameliyatsız tedavi edilebilir. Birinci ve ikinci evre akut yırtıklarda ilaç tedavisi, istirahat, buz uygulaması ve gerektiğinde dizin atel ile sabitlenmesi yeterli olabilir. İstirahat sırasında bacağın yüksekte tutulması ve günde birkaç kez yaklaşık 20 dakika buz uygulanması ödem ve ağrının azalmasına yardımcı olur.

Menisküs Yırtığında Ameliyat Şart mı?

Hayır. Her menisküs yırtığında ameliyat gerekli değildir. Özellikle; 

• Dizde kilitlenme,
• Geçmeyen ağrı ve şişlik,
• Konservatif tedaviye yanıt yok ise ameliyat düşünülmelidir.

Menisküs yırtığı çok sıktır ve ortopedinin en sık yapılan ameliyat tedavisidir. Genellikle kısa ve kapalı yöntem ile yapılır.

Menisküs Ameliyatı Sonrası İyileşme

Menisektomi veya tıraşlama ameliyatlarından sonra iyileşme oldukça hızlıdır. Hasta aynı gün veya ertesi gün ayağa kalkabilir. Genellikle 1-2 hafta içinde normal iş yaşamına dönülebilir.

Menisküs tamirinde ise dikiş bulunduğundan 4-6 hafta ameliyatlı bacağa yük verilmez. Daha sonra fizik tedavi ve egzersizlerle kaslar güçlendirilir.

Menisküs Yırtığı Olmamak İçin Ne Yapılmalı?

Travmalardan korunmak en önemli etkendir. Bunun yanında güçlü kas yapısına sahip olmak, riskli işlerde dizlik kullanmak, egzersizleri kontrollü yapmak, uygun spor ekipmanları kullanmak, sağlıklı beslenmek ve düzenli esneme egzersizleri yapmak riski azaltabilir.